Czym są fitochemikalia i fitochemia? Jaką pełnią rolę w organizmie flawonoidy oraz dlaczego są tak bardzo ważne dla naszego zdrowia?

Czym jest Fitochemia?

Fitochemia to nauka badająca związki m.in. te organiczne, które są obecne w roślinach. Fitochemia bada ich właściwości, szlaki metaboliczne prowadzące do ich powstania oraz sprawdza regulację biosyntezy.

Czym są fitochemikalia?

Znane są jako przeciwutleniacze które pochodzą od roślin. Fitochemikalia to chemikalia ale nie wszystkie fitochemikalia są przeciwutleniaczmi. Niektóre stymulują enzymy w organizmie a inne zaś działają jak hormony. Fitochemikalnia to aktywne składniki w roślinach, które potrafią dać tobie wiele korzyści zdrowotnych.

W Fitochemikaliach znajdziesz również Flawonoidy, są to składniki wielu substancji pokarmowych jak i również niezbędny element diety człowieka. Możemy je zaliczyć do grupy naturalnych leków które posiadają różne działania na organizmy żywe. Obecnie jest odkrytych kilkaset bioflawonoidów. Flawonoidy znane są też pod inną nazwą. Mianowicie Bioflawonoidy, dawniej określane były również jako witamna P (rutyna), a ze względu na budowę chemiczną nazywane polifenolami.

Różnorodną aktywność biologiczną wykazują zarówno w organizmach roślinnych, również u zwierząt i to prawie wszystkie flawonoidy. Możemy je zaliczyć i nazwać jako „zamiatacze wolnych rodników” i to dzięki właściwościom antyoksydacyjnym. A jak by tego było mało to obniża poziom reaktywnych form tlenu w organizmach roślinych, zwierzęcych poprzez zatrzymania procesów prowadzących do ich powstawania.

Naturalne insektycydy i fungicydy chronią przed atakiem ze strony owadów i grzybów, takie funkcje pełnią flawonoidy w roślinach.

Fitochemikalia zalicza się do szerokiej gamy substancji czynnych produkowanych przez rośliny. Przedrostek który towarzyszy w tym wyrazie „fito” nawiązuje do świata roślin. Nie ukrywając do jednej szuflady podpisanej fitochemikalia naukowcy wrzucili substancje zawarte w zbożach, przechach, ziarnach, owocach, kawie, yerba-mate, herbacie. Naukowcy apelują że oszacowali iż istnieje około 4.000 różnych związków chemicznych, które możemy wrzucić do tej „szuflady”. Zaliczamy do nich: antyoksydanty, flawonoidy, flawony, izoflawony, katechiny, antocyjany, antocyjanidyny, karotenoidy, siarczki allilowe i polifenole.

Nie ma konieczności zapamiętywania wszystkich złożonych nazw tych związków. Wystarczy, że będziesz pamiętał, że świeże owoce, warzywa oraz wiele produktów roślinnych zawiera mase fitochemikaliów zwalczających choroby, bakterie, pasożyty.

Kiedy zaczniesz stosować flawonoidy to dadzą Ci one efekty zbliżone do witamin, działąc często znacznie silniej. Flawonoid, który nosi nazwę galusan epigalokatechin działa aż 100 razy mocniej niż witamina C i działa 25 razy silniej niż sama witamina E. Badania wykazały również że wzmacniają one w znacznym stopniu odporność organizmu oraz łagodzą stan zapalny

Czy istnieje możliwość przedawkowania fitochemikaliów?

Różnorodność świata roślin doprowadza nas do punktu, gdzie nauka nie jest jeszcze wstanie odpowiedzieć jakie są granice dawkowania większości związków. Fitochemie możemy zaliczyć do dynamicznie rozwijającej się gałęzi nauki, która jak narazie nie ma zamiaru się zatrzmyać. Możliwe że za kilka lat pojawi się więcej informacji na ten temat i będziemy w stanie określić jaka granica jest rozsądna. Puki co zdrowy rozsądek i reakcje organizmu muszą nam wystarczyć w wyciąganiu wniosków.

Każde warzywo, owoc, orzech ogólnie roślina dostarcza nam inne wartościowe substancje. Dlatego warto zastosować stategie w diecie pod tytułem „różnorodność”. Ponieważ im więcej kolorów na twoim talerzu, tym więcej składników dostarczysz swojemu organizmowi. Jednak nie ograniczaj się tylko doproduktów sezonowych również warto jak byś zainteresował się roślinami które pochodzą z innych zakątków ziemskich.

Warto do swojej diety dopisać uwagę by posiłki były w znacznym stopniu świeże, kolorowe i różnorodne. Jeżeli nie cierpisz na silne awersje pokarmowe, nietolerancje lub alergie na dany produkt to zastanów się czy nie było by korzystnie uwzględnić go w swoim jadłospisie. Dzięki takiemu działaniu unikniesz niedoborów jakościowych w swojej diecie.

Najważniejsze grupy fitochemikaliów

Karotenoidy posiadają działanie które ochrania skóre przed szkodliwymi działaniami promieniowania słonecznego (UV), doping układu odpornościowego, dobry wpływ na widzenie oraz wpływ na zdrowie kości. Popularne przeciwutleniacze występujące zazwyczaj w pomarańczach, marchewkach, pomidorach oraz innych roślinach koloru żółtego, pomarańczowego i czerwonego. Karotenoidy pełnią rolę barwnika, są również głównym źródłem witaminy A. Znajdziesz je w dyni, marchi, batacie, moreli, melonie kantalupa, szpinaku, brokule, jarmużu.

Likopen posiada działanie zapobiegawsze powstawaniu nowotwora prostaty, również można zauważyć że posiada pozytywne działanie na zdrowie serca i całego układu krążenia. Tą substancje znajdziesz w pomidorach, różowym grejfrucie, arbuzie, czerwonym pieprzy, produktach pomidorowych takich jak: koncentrat, ketchup, przecier, pomidory w puszce.

Luteina która ma działanie chroniące wzrok jak i serce. Znajdziesz go w takich produktach jak: jarmużu, szpinaku, brokule, brukselce, sałacie i kapuście

Resweratrol jest wśród naukowców znany jakochemoprewencyjny, dba o zdrowie serca oraz płuc, działa przeciwzapalnie. Znany jest z tego że hamuje proces starzenia. Znajdziesz go między innymi w winie. Naukowcy są zdania że resveratrol jest jednym z głównych składników które wpływają znacząco na zdrowy tryb życia. Znajdziesz tą substancje w czerwonym winie, ciemnym winogronie i orzechach ziemnych.

Antocyjanidyny mają działanie prozdrowotne na naczynia krwionośne. Znajdziesz ją w takich produktach jak jagody, jeżyny, śliwki, żurawina, maliny, czerwona cebula, rzodkiewka, czerwona kapusta, bakłażan.

Izoflawony posiadają działanie łagodzące objawy postmenopauzalne, prewencje raka piersi, zapobieganie osteoporozie, działanie przeciwzapalne, obniżanie poziomu cholesterolu we krwi. Znajdziesz ją w soji (jednak trzeba uważać na modifikowaną genetycznie.)

Flawonoidy

Flawonoidy to tak naprawdę duża grupa fitochemikaliów, zawierająca m.in. takie substancje jak: kwercetynę (w łusce cebuli), katechiny (zielona herbata), antocyjany (jagody), izoflawony (soja), rutyna (występująca w cytrusach, gryce), hesperedyna (występująca w skórce owoców cytrusowych). Flawonoidy to w obecnej chwili najczęściej badane fitochemikalia, dzięki nim wiemy i zaczynamy sobie zdawać sprawę z wielu zdrowotnych zaletach jagód czy zielonej herbaty. Dzienne spożycie tych związków waha się od kilku miligramów do 1g.

Lignany znajdziesz w ziarnach oraz nasionach i mogą działać jak estrogen. Obecnie prowadzone są badania, które mają wykazać jaki wpływ mają lignany na nowotwora piersi i nowotwora prostaty.

Fitosterole są w takich produktach jak: orzechach, nasionach, ziarnie i olejach roślinnych. Mają działanie mocno obniżające poziom cholesterolu.

Betalainy znajdziesz je w tak wspaniałych warzywach jak buraki. Posiadają właściwości antyrakowe, jednak potrzebne są dalsze badania, które pozwolą dokładnie ustalić, jaki wpływ mają betalainy na walkę z nowotworem.

Poznaj Flawonoidy i ich źródła

W 100 g czerwonego wina występuje około 55 mg taniny, 20 mg katechiny i 20 mg antocyjanidyny.

Kakao jest znaczącym źródłem polifenoli (611 mg w 40 g kakao) i flawonoidów (flawanoli, katechiny, epikatechiny i procynadins – polimery katechiny i epikatechiny) 564 mg w 40 g epikatechiny, nawet więcej niż w winie i herbacie.

Czarna czekolada zawiera 951 mg katechin w 40 g czekolady. Są to ilości porównywalne z zawartością tego związku w czerwonym winie i herbacie.

Soki owocowe świeżo wyciskane dostarczają około 25% flawonoidów spożywanych przez człowieka, dlatego są takie ważne w diecieantynowotworowej. Ocenia się, że dzienne średnie spożycie flawonoidów w krajach śródziemnomorskich w zależności od diety wynosi od 100 do 1000 mg. Natomiast w krajach ubogich we flawonoidydzienne spożycie wynosi od 23 do 28 mg.

Działanie antyoksydacyjne flawonoidów polega na hamowaniu aktywności enzymów biorących udział w wytwarzaniu wolnych rodników; oksydazy ksantynowej, kinazy białkowej, lipoksygenaz, cykloksygenaz.

Dodaj komentarz